Gry i zabawy ruchowe – przykłady dla dzieci i dorosłych

Gry i zabawy ruchowe nie wymagają drogiego sprzętu ani dużej sali. Wystarczy prosty scenariusz, kilka bezpiecznych rekwizytów i zasady dopasowane do wieku uczestników. Poniższe przykłady możesz przeprowadzić w przedszkolu, szkole, domu, na dywanie lub w plenerze.

Jaką zabawę wybrać?

Najpierw sprawdź liczbę uczestników, dostępną przestrzeń i czas. Przy dużej grupie najlepiej sprawdzają się zespoły oraz wyścigi rzędów. W małym pomieszczeniu wybierz zabawy na dywanie, z muzyką lub reagowaniem na komendy.

Gry i zabawy ruchowe dla przedszkolaków

Zbieramy grzyby

Potrzebne rekwizyty: małe piłeczki, woreczki, kubeczki lub inne lekkie przedmioty oraz koszyk.

Rozłóż przedmioty w bezpiecznej przestrzeni. Dzieci poruszają się po sali, a na hasło prowadzącego zbierają „grzyby” i zan oszą je do koszyka.

Przebieg zabawy wygląda tak:

1. Rozłóż rekwizyty w różnych miejscach.
2. Ustal sposób poruszania się, na przykład bieg, marsz na palcach lub chód na czworakach.
3. Wypowiedz hasło „Zbieramy grzyby!”.
4. Dzieci podnoszą po jednym przedmiocie i odkładają go do koszyka.

Wariant dla starszych dzieci polega na zbieraniu wyłącznie przedmiotów określonego koloru. Przy małej sali zamiast biegania zastosuj marsz.

Pająk i muchy

Potrzebne rekwizyty: nie są potrzebne.

Dzieci swobodnie poruszają się po wyznaczonym polu i naśladują muchy. Na hasło „Pająk!” zatrzymują się bez ruchu. Prowadzący wybiera osobę pełniącą rolę pająka, która przechodzi między uczestnikami i obserwuje, czy ktoś się poruszy.

Możesz poprowadzić zabawę w kilku prostych krokach:

1. Wyznacz granice pola zabawy.
2. Wybierz pająka.
3. Pozwól dzieciom poruszać się, biegać lub machać rękami.
4. Na hasło „Pająk!” zatrzymaj zabawę i sprawdź bezruch.

Dzieci, które nie wytrzymają w bezruchu, mogą przejść do „sieci” i wrócić do gry po kolejnej rundzie.

Zabawy ruchowe dla klas 1–3

Baba Jaga patrzy

Potrzebne rekwizyty: nie są potrzebne.

Jedna osoba zostaje Babą Jagą i staje tyłem do grupy. Pozostali ustawiają się na linii startu. Kiedy Baba Jaga wypowiada hasło, dzieci biegną w jej stronę. Po odwróceniu się muszą natychmiast zastygnąć.

Kolejne etapy są następujące:

1. Wyznacz linię startu i miejsce Baby Jagi.
2. Baba Jaga mówi hasło, a dzieci ruszają.
3. Po odwróceniu się sprawdza, kto się poruszył.
4. Dziecko przyłapane na ruchu wraca na start.
5. Osoba, która pierwsza dotknie Baby Jagi, przejmuje jej rolę.

W małym pomieszczeniu zamiast biegu zastosuj chodzenie, przysiady albo poruszanie się jak robot.

Aktywny głuchy telefon

Potrzebne rekwizyty: nie są potrzebne.

Dzieci ustawiają się w rzędzie, zachowując odstęp około 1 metra, i odwracają się w jedną stronę. Ostatnia osoba pokazuje krótką sekwencję ruchów uczestnikowi przed sobą. Ten przekazuje ją dalej, aż ruchy dotrą do pierwszej osoby.

Przebieg zabawy:

1. Ustaw uczestników w jednym rzędzie.
2. Ostatnie dziecko wymyśla dwa lub trzy ruchy.
3. Pokazuje je tylko osobie stojącej przed nim.
4. Każdy uczestnik przekazuje sekwencję dalej.
5. Pierwsza osoba pokazuje otrzymaną wersję całej grupie.

Na początku wybieraj proste ruchy, takie jak klaśnięcie, obrót i przysiad. Starsze dzieci mogą przekazywać dłuższe układy.

Pomysły dla starszych dzieci i dorosłych

Tor przeszkód

Potrzebne rekwizyty: poduszki, krzesła, szarfy, pachołki, kartony lub skakanka.

Ułóż trasę, która wymaga przejścia pod przeszkodą, slalomu, skoku i rzutu do celu. W domu zrezygnuj z ostrych i śliskich przedmiotów. Dorośli mogą wykonywać tor parami, pomagając sobie przy wybranych zadaniach.

Przygotuj trasę w następujący sposób:

1. Wyznacz początek i koniec toru.
2. Ustaw przeszkody w odstępach umożliwiających swobodne przejście.
3. Wyjaśnij kolejność zadań przed startem.
4. Przepuszczaj uczestników pojedynczo lub w małych zespołach.

Utrudnienie może polegać na przejściu trasy tyłem, na jednej nodze albo z woreczkiem na głowie. Zamiast mierzyć czas, możesz przyznać grupie wspólny cel, na przykład bezbłędne wykonanie całej trasy.

Zareaguj

Potrzebne rekwizyty: gwizdek oraz kolorowe pachołki, talerzyki, obręcze lub woreczki.

Rozłóż rekwizyty w sali i przypisz sygnałom konkretne ruchy. Przykładowy kod może wyglądać tak:

• Jeden gwizdek – wykonaj pajacyka.
• Dwa gwizdki – zrób dwa przysiady.
• Trzy gwizdki – truchtaj między rekwizytami.
• Cztery gwizdki – podnieś najbliższy przedmiot.

Po ostatnim sygnale uczestnicy mogą ustawić się według koloru podniesionego rekwizytu. W ten sposób szybko podzielisz dużą grupę na zespoły bez losowania.

Jak prowadzić zabawy w dużej grupie?

Największe trudności pojawiają się wtedy, gdy uczestników jest dużo, a przestrzeń pozostaje ograniczona. Pomagają proste reguły organizacyjne:

• Dziel dzieci na zespoły o podobnej liczebności.
• Ustal jedno krótkie hasło oznaczające start i jedno oznaczające stop.
• Przy wyścigach rzędów wprowadź zasadę powrotu na koniec kolejki po wykonaniu zadania.
• Gdy grupa się nudzi, zmień sposób poruszania się zamiast od razu kończyć zabawę.
• Przy nierównej liczbie uczestników pozwól jednej osobie wykonać zadanie dwa razy.

Rywalizacja pasuje do sztafet, slalomu i zbierania przedmiotów. Przy młodszych dzieciach oraz w grupie, która dopiero się poznaje, lepiej sprawdzają się cele wspólne, na przykład zebranie wszystkich rekwizytów albo przejście toru bez pominięcia zadania.

Bezpieczeństwo: przed rozpoczęciem usuń śliskie przedmioty, sprawdź stabilność krzeseł i zostaw wystarczająco dużo miejsca między uczestnikami. Nie używaj zawiązywania oczu w zatłoczonej sali. Intensywność zmniejsz przez marsz, krótszą trasę lub częstsze przerwy.

Wybierz jedną zabawę, przedstaw zasady w krótkiej demonstracji i pozwól grupie szybko rozpocząć działanie. Potem zmieniaj tylko jeden element naraz – tempo, sposób poruszania się albo zadanie. Dzięki temu gry i zabawy ruchowe pozostaną proste, a uczestnicy zyskają przestrzeń na własne pomysły.